मेघालय घटनाको विरोधमा दूतावासमा वाइसिएलको ज्ञापनपत्र

---

भारतको मेघालयमा नेपालीभाषीमाथि ज्यादति भएको र कोसी नदीमा नेपालको सहमतिविना भारतले पाइलट च्यानल बनाएको विरोधमा वाइसिएलले भारतीय दूतावासमा सोमबार सातबुदे ज्ञापनपत्र बुझाएको छ　।

मेघालयमा वर्षौंदेखि बस्दै आएका १९ जना नेपालीभाषीको हत्या भएको घटनाको भत्र्सना गर्दै सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने अधिकार ग्यारेन्टी गर्न वाइसिएलले माग गरेको छ　। वाइसिएल अध्यक्ष गणेशमान पुनको नेतृत्वमा गएको टोलीले दूतावासमा ज्ञापनपत्र बुझाएको हो　।

नेपाली जनता र नेपालको तर्फबाट नेपालीभाषीमाथि भएको ज्यादतिबारे ध्यानाकर्षण गराउँदा पनि आन्तरिक मामिलामा नबोल्न भारतले दिएको चेतावनीप्रति खेद प्रकट गर्दै ज्ञापनपत्रमा भनिएको छ, 'भारतलाई, उसले नेपालको आन्तरिक मामिलामाथि जे गर्दै आएको छ, त्यसको स्मरण गराउन चाहन्छौँ　।'

भारत सरकार र भारतीय कूटनीतिज्ञद्वारा नेपालको आन्तरिक मामलामा कूटनीतिक मर्यादाविपरीत बोल्नु राजनीतिक हस्तक्षेप भएको पनि वाइसिएलले जनाएको छ　। 'भारत सरकार र भारतीय कूटनीतिक व्यक्तिद्वारा नेपालको आन्तरिक मामलामा कूटनीतिक मर्यादाविपरीत बोल्नु राजनीतिक हस्तक्षेप भएकाले त्यस्तो अभिव्यक्तिप्रति हाम्रो गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको छ' ज्ञापनपत्रमा भनिएको छ, 'असमान र हेपाहा कार्यलाई अन्त्य गरी पञ्चशीलका आधारमा समानताको व्यवहारको अपेक्षा गर्दछौँ　। अन्यथा नेपाली जनतामा हुर्किनेविरोधी भावनाले कसैलाई पनि फाइदा गर्नेछैन　।'

ज्ञापनपत्रमा जातीय तथा भाषिक सद्भाव कायम गर्न, अन्यायमा परेका नेपालीभाषीलाई न्यायोचित क्षतिपूर्ति प्रदान गर्न र घाइतेको निःशुल्क उपचार गर्नसमेत माग गरिएको छ　।

वाइसिएलले पशुपतिनगर, सुस्ता, कञ्चनपुरलगायतका क्षेत्रमा अतिक्रमण गरेको भन्दै तत्काल नेपाली भूमिमाथिको अतिक्रमण रोक्नसमेत माग गरेको छ　। वाइसिएलले सीमावर्ती क्षेत्रमा भारतीय सीमा सुरक्षाबलले नेपाली नागरिकमाथि ज्यादति गरेको भन्दै यसको विरोधसमेत गरेको छ　।

चलचित्रलाई गाउँ केन्द्रित गर्नुपर्ने

---

गुरुङ तथा अन्य भाषामा बन्ने चलचित्रको बजार शहरमा मात्रै नभई गाउँमा समेत पुर्याउनुपर्ने खाँचो औंल्याइएको छ। पोखरा र आसपासमा छायांकन गरिने गुरुङ चलचित्र शहरमा मात्रै केन्द्रित भएको भन्दै निर्माण पक्षले गाउं‘मा समेत चलचित्रको पहुँच पुर्याउनुपर्नेमा जोड दिएका हुन्।

पोखरामा बर्सेनी गुरुङ भाषाका चलचित्र निर्माण हुँदै आएको छ। निर्माण गरिएका चलचित्रको छायांकनसमेत यहीँको ग्रामीण भेगमा गरिने गरिएको छ। कथावस्तुसमेत गाउँले परिवेशलाई समेटेर बनाइन्छ। तर प्रदर्शन केवल शहरमा मात्रै गरिने प्रचलनले गाउँमा र्सवसाधारण आफ्नै घरगाउँमा खिचिएका चलचित्र हेर्नबाट वञ्चित हुने गरेको गुरुङ फिल्म एसोसियसनका अध्यक्ष माओत्से गुरुङले बताए।

‘शहरमा मात्रै नभई गुरुङ चलचित्रको पहुँच ग्रामीण भेगमा समेत पुर्याउनुपर्छ।’ उनले पोखरामा आयोजित गुरुङ चलचित्र बजार व्यवस्थापन कार्यशाला गोष्ठीमा भने- ‘चलचित्रको पहुँच सबै क्षेत्रमा पुग्न सकेमात्रै विकास र बिस्तारसँगै प्रवर्द्धन समेत हुनेछ।’ ग्रामीण परिवेशलाई उजागर गर्ने उद्देश्यले निर्माण गरिने चलचित्रहरू शहरमा केन्द्रित गरी च्यारिटी सो गर्ने परम्परा अब हटाउनुपर्नेमा उनको जोड थियो।

अध्यक्ष गुरुङले अधिकांश गुरुङ चलचित्रको च्यारिटी सो शहरमा मात्रै नभई विदेशमा समेत गरिने बताउँदै गाउँका कथा-व्यथाका चलचित्रले गाउँलाई नै उपेक्षा गर्ने प्रवृत्ति चलचित्रकर्मीले त्याग्नुपर्ने चर्चा गरे। पोखरामा अहिलेसम्म ७१ भन्दा बढी गुरुङ चलचित्र निर्माण भइसकेका छन्। एउटा गुरुङ चलचित्र निमार्ण गर्न करिब ३ देखि १० लाखसम्म खर्चने गरिएको छ। गुरुङ चलचित्रमा हालसम्म तीन करोड ५० लाखभन्दा बढी बजेट लगानी भइसकेको छ।

चलचित्र विकास बोर्डको सहयोगमा आयोजित कार्यक्रममा एसोसियसनका महासचिव प्रितम गुरुङ, पत्रकार शिव शर्मा, गुरुङ सञ्चारकर्मी हुम गुरुङ लगायतले गाउँघरमा घुम्ती चलचित्रलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका थिए। २०५२ सालमा गुरुङ चलचित्र पाते निर्माणपछि भाषिक चलचित्रको निर्माण कार्यले प्राथमिकता पाएको थियो। स्रोत:- समाचारपत्र

नाडालले पाँचौँपटक फ्रेन्च ओपन उपाधि जिते

---

पेरिस/ राफल नाडालले पाँचौँपटक फ्रेन्च ओपन उपाधि जितेका छन् । रोनाल्ड गोरसमा आइतबार सम्पन्न एकल फाइनलमा नाडालले रोबिन सोर्डेलिङलाई ६-४, ६-२ र ६-४ को सीधा सेटमा हराउँदै पाँचौँपटक उपाधि उचालेका हुन् । फ्रेन्च ओपनमा नाडालले ३८-१ को उत्कृष्ट खेल संख्या पुर्‍याएका छन् ।

अघिल्लो वर्ष नाडाल चौथो चरणमा सोर्डेलिङबाट हारेका थिए । नाडालले सोर्डेर्लिङविरुद्ध आफ्ना सबै सर्भिस रक्षा गरे । पाँचौँपटक फ्रेन्च ओपन जित्ने खेलाडीमा नाडाल ब्रोजनबर्गपछि दोस्रो खेलाडी बनेका छन् । जितसँगै सोमबार प्रकाशित हुने बरियतामा शीर्ष स्थान पाउनेछन् ।

थाई फिल्मको प्रचार गर्दै नम्रता

---

विश्वप्रसिद्ध 'कान्स' महोत्सवमा थाइल्याण्डको चलचित्रले सर्वोत्कृष्ठ उपाधि कब्जा गरेको साता नबित्दै राजधानीमा सोमबारदेखि 'थाई सर्ट फिल्म फेस्टिभल २०१०' सुरु हुने भएको छ। नेपाल र थाइल्यान्डको मैत्री सम्बन्ध स्थापनाको ५० वर्षका अवसरमा यो कार्यक्रम आयोजना गर्न लागेको जनाइएको छ। महोत्सवमा १ देखि ३० मिनेटका १४ वटा फिल्म देखाइने छन्।

आइतबार महोत्सवबारे जानकारी दिन आयोजना गरिएको कार्यक्रममा अभिनेत्री नम्रता श्रेष्ठले छोटा फिल्मको चुनौती र महत्वबारे बोलिन्। 'यस्तो फिल्ममा छोटो समयमै धेरै चिज बुझाउनु पर्ने चुनौती हुन्छ,' दुई वर्षअघि एचआईभी एड्ससम्बन्धी सर्ट फिल्ममा अभिनय गरेकी नम्रताले भनिन्, 'यो सिर्जनशील मानिसले गर्ने काम हो।'

महोत्सवको पहिलो दिन 'विङस् अफ डिजाएर', 'एनोदर बिगिनिङ', 'इन बिट्विन अस', 'फ्रम शान्तिफप टु शान्तिफप', 'बर्निङ प्याराडाइज', 'दि स्ट्रिट अफ टु बर्ड्स', 'फार्मर' देखाइनेछ भने दोस्रो दिन 'द हेभेन', 'टाकेसी', 'ब्याङककिएन', 'फ्रेस एयर फ्रम दि हिल', 'नोरासेट वाइसायाकुल,' र 'लिभिङ विथ स्नो' र 'नोइज फ्रम दि साइलेन्ट हिल' देखाइने छ। महिला, प्रकृतिप्रेम, शान्ति र किसानको जीवनमा आधारित फिल्महरूलाई समावेश गरिएको छ। इन्डिपेन्डेन्ट फिल्म सोसाइटी र थाई दूतावासद्वारा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो।

ओएचसिएचआरको म्याद एक वर्ष थप

---

सन्तोष घिमिरे,सरकारले नेपालस्थित संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानवअधिकार उच्चायुक्तको कार्यालय (ओएचसिएचआर) को म्याद एक वर्ष थप्ने निर्णय गरेको छ　।

ओएचसिएचआरको म्याद थपका लागि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको व्यापक दबाब रहँदै आएको थियो　। बेलायत, प|mान्स, स्विट्जरल्यान्ड, जर्मनी, फिनल्यान्ड, रसिया, डेनमार्क र अमेरिकाले नेपालमा मानवअधिकारको पूर्ण प्रत्याभूति नरहेको र शान्तिप्रक्रियाले पूर्णता नपाएकोे भन्दै ओएचसिएचआरको पदावधि विस्तार हुनुपर्ने पक्षमा लबिङ गरेका थिए　। ओएचसिएआरको म्याद आगामी बुधबार सकिँदै थियो　।

'विदेशीहरूको दबाब सहन नसकेरै सरकार ओएचसिएचआरको म्याद थप गर्न बाध्य भएको हो,' परराष्ट्र मन्त्रालयका एक उच्च अधिकारीले नयाँ पत्रिकासँग भने 'उनीहरूले यहाँको मानवअधिकारको अवस्था सुदृढ नरहेको र राजनीतिक तरलतामा मानवअधिकार आयोग अपांगजस्तो भएको बताउँदै आएका थिए　।'

ती अधिकारीले अब ओएचसिएचआरको म्याद थपबारे परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत राष्ट्रसंघीय मानवअधिकार परिषद्लाई पत्राचार गरेर जानकारी गराइने पनि बताए　। 'युरोप र अमेरिकी देशहरू ओएचसिएआरको पदावधि दुई वर्ष बढाउनुपर्ने पक्षमा थिए,' उनले भने, 'दक्षिण एसियामा ओएचसिएचआरको मुख्य क्षेत्रीय कार्यालय खोल्ने पक्षमा उनीहरू छन् ।' ०६५ चैतमा नेपाल भ्रमणमा आएकी ओएचसिएचआरकी प्रमुख नबनिथम पिल्लेले ओएचसिएचआरको दक्षिण एसिया हेर्ने मुख्य कार्यालय नेपालमा खोल्ने प्रस्ताव गरेकी थिइन्　। तर, सरकारले त्यसवेला कुनै निर्णय गर्न सकेन　।

प्रधानमन्त्री कार्यालय सिंहदरबारमा आइतबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले म्याद थपको निर्णय गरेको हो　। पछिल्लोपटक सरकारले गत साउनमा ओएचसिएचआरको म्याद नौ महिना थपेको थियो　। सरकारका प्रवक्ता एवं सूचना तथा सञ्चारमन्त्री शंकर पोखरेलले मन्त्रिपरिषद् बैठकपछि संवाददाताहरूसँग कुराकानी गर्दै ओएचसिचआरका क्षेत्रीय कार्यालय यथावत् राख्ने निर्णय गरिएको जानकारी दिए　। पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रको प्रत्यक्ष शाहीकालका बेला ०६१ मा नेपालका राजनीतिक दल र नागरिक समाजको आग्रहमा नेपालको मानवअधिकार र शान्तिप्रक्रियाको अनुगमन गर्न राष्ट्रसंघीय निकाय ओएचसिएचआर नेपाल आएको थियो　। ओएचसिएआरका विराटनगर, पोखरा, नेपालगन्ज, धनगढी र काठमाडौंमा गरी पाँचवटा क्षेत्रीय कार्यालय छन्　।

ओएचसिएचआरद्वारा खुसी व्यक्त

नेपालस्थित ओएचसिएचआर प्रमुख रिचार्ड बेनेटले सरकारले ओएचसिएआरको म्याद एक वर्ष थपेकोमा सकारात्मक भन्दै स्वागत गरेका छन्　। 'मैले नेपाल सरकारको निर्णयको औपचारिक पत्र पाएको छैन,' बेनेटले नयाँ पत्रिकासँग भने 'मैले सरकारको निर्णयलाई सकारात्मक रूपमा लिएको छु, मेरो कार्यालयको म्याद एक वर्ष थपेकोमा खुसी छु ।' उनले ओएचसिएचआरका क्षेत्रीय कार्यालय बन्द गर्ने पक्षमा सरकार रहेकोमा भने असन्तुष्टि जाहेर गरे　।